توکن غیر قابل معاوضه (NFT) چیست؟ و چگونه کار می کند ؟

در دنیای تکنولوژی امروزی، هیچ چیز مانند بلاک‌چین نتوانسته دنیای اخبار را منفجر کند. نوآوری‌های مبتنی بر این صنعت خصوصا در سال‌های اخیر، چشم همگان را به سرمایه‌گذاری و حضور فعال در این حوزه خیره کرده است. موضوع این مقاله یکی از انقلابی‌ترین و بزرگترین نوآوری‌های تاریخ صنعت بلاک‌چین است.

«Grimes چندین میلیون دلار به دلیل سرمایه‌گذاری روی توکن‌های غیرقابل معاوضه بدست آورد.» اخبار این‌چنینی درماه‌های اخیر در مورد یک پدیده جدید در حوزه بلاک‌چین یعنی توکن غیرقابل معاوضه یا به اختصار NFT نگاه هر مخاطبی در بازارهای مالی را جذب می‌کند. برای اینکه اشتیاق بیشتری در شما برای آشنایی با پدیده اعجاب انگیز توکن‌های غیر قابل معاوضه ایجاد کنیم، یک خبر مهم که اخیرا منتشر شده است را مرور می‌کنیم:

« بنیانگذار شبکه اجتماعی توییتر یک توییت autographed ( توییت خودنویس‌شده) را برای فروش به عنوان یک NFT قرار داده است! »

حال وقت آن فرا رسیده است که ابتدا به اصول اولیه و مفاهیم ابتدایی پدیده یادشده بپردازیم. پاسخ به چیستی NFT مقدمه‌ای برای پرداختن به مزایا، معایب، ارزش مالی و کاربردهای آن در ادامه مقاله است.

توکن غیر قابل معاوضه یا همان NFT چیست؟

غیر قابل معاوضه بودن کمابیش به معنی انحصار و تعلق در یک حوزه است. NFT در واقع برگرفته شده از عبارت Non-fungible token است. ترجمه واژه Non-fungible به فارسی به دلیل گستردگی معانی این عبارت اندکی نیاز به دقت و وضوح بیشتر دارد. اما زمانی که عبارت «token» در کنار آن قرار می‌گیرد، معنایی غیر از غیرقابل جایگزین یا غیر قابل معاوضه نمی‌توان برای آن تعریف کرد.

خود عبارت توکن نیز به معنای ارز دیجیتالی است که برخلاف رمزارزهای اختصاصی، بلاک‌چین مستقل ندارد. بنابراین توکن‌های غیرقابل معاوضه در واقع ارزهای دیجیتالی هستند که بلاک‌چین به‌خصوصی ندارند و قابل معاوضه و جایگزینی نیستند.

توکن غیر قابل معاوضه یا همان NFT
تعریف غیر قابل معاوضه یا غیر قابل جایگزینی بودن در بلاک‌چین

اگر این تعاریف همچنان برای شما نامفهوم است، به مثالی که میزنیم خوب دقت کنید. فرض کنید شما یک ارز دیجیتال اتر (ارز اختصاصی بلاک‌چین اتریوم) در اختیار دارید. با تریدکردن (فروش و خرید مجدد) یک اتر، شما همان دارایی دیجیتالی خواهید داشت که قبل از فروش و خرید داشتید. در این میان ممکن است به‌دلیل نوسانات قیمت اتر از نظر پولی سود یا ضرر کرده باشید.

اما با فروش یک NFT و خرید یکی دیگر، دارایی شما همان اولی نیست و کاملا تغییر کرده است! به عنوان یک مثال دیگر فرض کنید شما یک اسکناس ۵۰ هزار تومانی قرض داده اید حال برای گرفتن پولتان لازم نیست حتما همان اسکناس ۵۰ هزار تومانی را دریافت کنید میتوانید به جای آن ۵ اسکناس ۱۰ هزار تومانی دریافت کنید اما شما به این شکل نمی توانید بلیط هواپیمای خود را با یک بلیط دیگر تعویض کنید هر دو بلیط هستند اما هر بلیط مخصوص به یک شخص است و شخص دیگر نمی تواند از آن استفاده کند . شاید حالا به خوبی معنای غیرقابل معاوضه یا غیرقابل جایگزینی بودن یک توکن غیر قابل معاوضه NFT را درک کرده باشید. بنابراین از نظر دارایی دیجیتال پس از فروش یکی از توکن‌های ذکرشده، هرگز دارایی اول را نخواهید داشت مگر در صورت خرید همان توکن قبلی!

تولید توکن‌های غیر قابل معاوضه

توکن‌های فوق می‌توانند بر روی بلاک‌چین‌های مختلفی ساخته شوند. اکثر توکن‌های غیرقابل معاوضه امروزی به دلیل انعطاف و پتانسیل بالای شبکه اتریوم بر روی این بلاک‌چین ساخته می‌شوند. اتریوم یک شبکه بلاکچین مشهور مانند بیت کوین یا دوج کوین است. ارز اختصاصی این شبکه یعنی اتر، امروزه پس از بیت کوین از نظر ارزش بازار در رتبه دوم قرار دارد.

شبکه اتریوم Ethereum در سال‌های اخیر به دلیل انعطاف و امکاناتی که در اختیار توسعه‌دهندگان برای ساخت توکن‌ها با قابلیت‌های جدید قرار داده است، بسیار محبوب شده است. پشتیبانی از توکن‌های غیرقابل معاوضه نیز یکی از همین قابلیت‌های مهم این شبکه است که با ذخیره‌سازی اطلاعات اضافی باعث تمایز در عملکرد آن‌ها با یک کوین (ارز دیجیتال) مانند اتر ETH می‌شود.

البته این به معنای عدم تولید و فعالیت NFTها بر روی سایر بلاک‌چین‌ها نیست. بسیاری از شبکه‌های دیگر توکن‌هایی از نوع غیر قابل معاوضه را از قبل روی بلاک‌چین خود پیاده کنند. مثلا شبکه ترون TRON چندی پیش توکن غیرقابل معاوضه استاندارد TRC-721 را روی بلاک‌چین خود پیاده‌سازی و معرفی کرد.

توکن‌های یادشده معمولا با بارگذاری فایل‌ها و پرونده ‌ها مانند آثار هنری دیجیتال در حراج‌ها ایجاد می‌شوند. مانند سایر انواع هنرها و آثار هنری، NFTها هم غیر قابل معاوضه و جایگزینی هستند. این امر نشان‌دهنده جنبه قدرتمند کلکسیونی و جمع‌آوری آن‌ها است.

 

سوال بسیار مهم؛ آیا داشتن توکن‌ غیرقابل معاوضه همان دارابودن حق کپی رایت آثار است؟

 

تولید توکن‌های غیر قابل معاوضه

با تعاریف بیان‌شده خصوصا در مورد مالکیت آثار هنری، حال سؤالی ذهن مخاطبان را درگیر می‌کند. آیا مالکیت این توکن‌ها همان حق انتشار یا کپی رایت آثار است؟ خیر! مالکیت NFT چنین امکانی را به شما نمی‌دهد و این دو مفهوم کاملا با یکدیگر تفاوت دارند.

مالکیت یک توکن غیر قابل معاوضه با استفاده از یک کیف پول دیجیتالی ایجاد می‌شود که هرکسی می‌تواند به آن دسترسی داشته باشد زیرا به صورت آزاد ذخیره‌سازی شده است. این لجر یا کیف پول دیجیتال مالک توکن را دنبال می‌کند تا اطمینان حاصل کند که NFT قابل کپی‌کردن یا دستکاری نیست. در واقع می‌توان این پروتکل را یک قرارداد هوشمند دانست.

 

ویژگی‌ها توکن‌های غیرقابل معاوضه

 

ویژگی‌ها توکن‌های غیرقابل معاوضه

  • محدودیت: ارزش NFTها به طور مستقیم به محدودیت و کمبود آن‌ها ربط دارد. این درحالی‌است که توسعه‌دهندگان در بلاک‌چین‌های مختلف خصوصا اتریوم می‌توانند تعداد نامحدودی از توکن‌های غیر قابل معاوضه ایجاد کنند. آن‌ها اغلب توکن‌ها را برای افزایش علاقه و کشش افراد به آن‌ها تغییر می‌دهند.
  • غیر قابل تقسیم بودن: اکثر NFTها نمی‌توانند به واحدهای کوچکتری تقسیم شوند. مگر این که هزینه‌های کامل یک آیتم دیجیتالی را پرداخت کرده و آن را به صورت کامل خریداری کنید.
  • منحصر به فرد بودن: هرکدام از توکن‌های فوق یک برگه اطلاعات دارند که منحصر به فرد بودن آن‌ها را توضیح می‌دهد. نکته مهم درباره این اطلاعات کاملا واقعی و ایمن بودن این اطلاعات است.

مزایای توکن‌های غیرقابل معاوضه

توکن‌های غیر قابل معاوضه انقلاب بزرگ و گسترده‌ای در ارتباطات دیجیتال ایجاد کرده‌اند. تعدادی از مهم‌ترین مزایای این توکن‌ها عبارتند از:

  1. به راحتی قابل انتقال هستند. این توکن‌ها در بازارهای خاصی خرید و فروش می‌شوند. کاربرد این توکن‌ها مستقیما به اصالت آن‌ها بستگی دارد.
  2. تمام انواع توکن غیر قابل معاوضه قابل اعتماد هستند. فناوری بلاک‌چین توکن‌های غیر قابل معاوضه را عرضه می‌کند. بنابراین فرد مطمئن می‌شود که توکن مربوط به او کاملا دقیق و صحیح است. زیرا ایجاد تقلب و نفوذ در یک ساختار غیرمتمرکز که همواره تراکنش‌ها و تغییرات را ذخیره‌سازی می‌کند بسیار سخت است.
  3. حفظ حقوق مالکیت: این امر به پلتفرم‌های غیرمتمرکز ارزش NFT اشاره دارد که بعدا هیچ خریداری نمی‌تواند داده‌ها و اطلاعات را دستکاری کند.

کاربرد توکن‌های غیرقابل معاوضه

کاربرد توکن‌های غیرقابل معاوضه

خواستگاه توکن‌های ذکرشده ابتدا در بازی‌های آنلاین بوده است. سپس این توکن‌ها با ابداع نایکی Nike در توکنی جدید به نام CryptoKicks حق ثبت کفش‌های مبتنی بر بلاک‌چین را برای خود ایجاد کرد. این روند توسط حراج مشهور کریستی در آثار هنری ادامه یافت. امروزه حتی گیف‌های بسیار ساده، توییت‌ها و مقالات گاردین یا نیویورک تایمز نیز در چنین محیطی به فروش می‌رسند.

این توکن‌ها می‌توانند هر نوع اثر دیجیتالی باشند؛ موسیقی، نقاشی و… . اما محبوبیت امروزی این توکن‌ها به دلیل استفاده از آن‌ها برای فروش آثار هنری دیجیتالی است. بنابراین هر شخصی که صاحب اثر یا محتوایی است می‌تواند از دارایی خود با استفاده از توکن‌ غیر قابل معاوضه درآمد زیادی کسب کند. بستری ایمن و شدیدا رو به پیشرفت که به زودی تحولات زیادی در حوزه‌های مالی و تجاری بلاک‌چین ایجاد می‌کند.

به طور کلی می‌توان چند کاربرد مهم برای توکن‌های یادشده برشمرد:

  • صنعت بازی

  • کلکسیونری

  • احراز هویت

کاربرد مهم برای توکن‌ها

کاربرد توکن‌ غیرقابل معاوضه در صنعت بازی‌های دیجیتال

توکن‌های یادشده در صنعت بازی‌های دیجیتال محبوبیت زیادی دارند. زیرا قابلیت حل بسیاری از مشکلات داخلی بازی‌ها را دارند. مثلا بازی‌های محبوبی مانند پاب جی خرید ویژگی‌های نادر و مواردی مانند سلاح را ممنوع کرده‌اند. با استفاده از NFTها این موارد به راحتی انتقال می‌یابند و گیمر می‌تواند از آن‌ها استفاده کند. البته علاوه بر گیمرها، بازی‌ها نیز می‌توانند از منافع مالی حاصله از حضور توکن‌های فوق استفاده کنند.

کلکسیونری

بسیاری از سرمایه‌گذاران توکن‌های غیر قابل معاوضه علاقه زیادی به خرید آثار هنری دیجیتال دارند. این افراد معمولا از قشر ثروتمند هستند و پرداخت مبالغ چندصد هزار دلاری یا چند میلیون دلاری برای خرید یک اثر هنری دیجیتال برای آن‌ها مشکلی از نظر مالی ایجاد نخواهد کرد. اکثر این افراد به قصد جمع‌آوری آثار و کلکسیونری وارد حوزه NFTها می‌شوند.

احراز هویت

توکن‌های فوق انتخاب‌های بسیار مناسبی برای شناسایی فرآیندهای متقلبانه و غیرقانونی هستند. مدارک، گزارشات پزشکی و حتی ویژگی‌های ظاهری افراد نمونه‌هایی از مواردی هستند که می‌توانند به صورت دیجیتال و با استفاده از این توکن‌ها احراز هویت شوند.

 

دلیل اهمیت NFT؛ چرا میلیون‌ها دلار پول در حوزه توکن‌ غیر قابل معاوضه هزینه می‌شود؟

دلیل اهمیت NFT

اگر اخبار حوزه رمزارز و بلاک‌چین را چند روز به صورت مداوم چک کنید، محال است از سرمایه‌گذاری‌های جدید میلیون دلاری در حوزه NFTها چیزی به گوشتان نخورد. توکن‌های یادشده می‌توانند هر چیزی از جمله آثار هنری را به صورت ایمن ارزش‌گذاری کنند و در یک تجارت بین‌المللی به سادگی آن‌ها را به فروش بگذارند.

طبیعی است که به دلیل قابلیت پیاده‌سازی استراتژی فروش و مباحث مربوط به قیمت آثار، هنرمندان به چنین توکن‌هایی توجهی خاص داشته باشند. زیرا در فروش‌های امروزی آثار هنری و بدون استفاده از توکن‌ها، آثار در حراج‌های مختلف به فروش می‌رسند. این امر گستره مشتریان و حاشیه سود صاحب آثار را محدود می‌کند. بنابراین توکن‌های فوق، پلی جدید در حوزه فروش آثار محسوب می‌شوند که تحولات گسترده‌ای در این زمینه ایجاد خواهند کرد.

بلاک‌چین با استفاده از توکن، در واقع آثار هنری دیجیتال را رمزگذاری می‌کند. اگر بخواهیم حرفه‌ای‌تر نگاه کنیم، توکن غیرقابل معاوضه مالکیت آثار دیجیتال را به صورت ایمن در یک بستر غیرمتمرکز و منبع باز(اپن سورس) ذخیره می‌کند. یعنی برای مثال هر کسی می‌تواند کیف پول (لجر) مربوط به اثر را بررسی کند. همچنین نکته ویژه دیگری که این توکن‌ها برای آثار ایجاد می‌کنند، قابلیت استفاده از قراردادهای هوشمند است. در واقع واسطه‌های فروش آثار حذف شده و توکن‌ها تبدیل به واسطه فروش دیجیتالی آثار می‌شوند.

آیا مردم در حال تبدیل توکن‌های فوق به ابزار کلکسیونری هستند؟

نمی‌توان این امر را به تمامی فعالان و سرمایه‌گذاران حوزه NFTها ربط داد. اما برخی فروش‌ها در حوزه توکن غیر قابل معاوضه نشان از تمایل بسیاری از افراد به جمع‌آوری آثار هنری دیجیتال و کلکسیونری با استفاده از توکن‌های یادشده دارد. مثلا افرادی که برای یک ویدیو ۵۰ ثانیه‌ای Grimes، ۳۹۰ هزار دلار پرداخت می‌کنند یا شخصی که ۶.۶ میلیون دلار برای یک ویدیو به Beeple پرداخت می‌کند، می‌توانند چنین تمایلاتی داشته باشند.

تبدیل توکن‌ها به ابزار کلکسیونری
بزرگ‌ترین مزیت یک توکن غیرقابل معاوضه برای مالک چیست؟

البته نکته مهم اینجاست که شما می‌توانید این اثر دیجیتالی را بدون پرداخت هیچ مبلغی به راحتی دانلود و کپی کنید! شاید حال پرداخت چنین هزینه‌هایی برای این آثار هنری دیجیتال احمقانه به نظر برسد درحالی‌که می‌توان بدون پرداخت هیچ پولی آن‌ها را خریداری کرد! اما اصل ماجرا جایی دیگر است. توکنی که اثر هنری با آن همراه شده است قابل کپی نیست و تنها متعلق به شخصی است که اثر را خریداری کرده است!

بگذارید با یک مثال کمی بیشتر این موضوع گیج‌کننده را توضیح دهیم. هنگام خرید یک تابلو نقاشی شاید ده‌ها اثر کپی‌شده از روی آن یا تصاویر مربوط به آن بدون هیچ هزینه‌ای در مکان‌های مختلف منتشر شوند و در اختیار عموم قرار بگیرند. اما اصل اثر تنها و تنها متعلق به خریدار است و بس!در توکن‌ها نیز دقیقا همین موضوع صدق می‌کند و اصل اثر و توکن تنها متعلق به خریدار است. یعنی هرکس اصل اثر را خریداری کند دقیقا مانند آثار فیزیکی برترین مدل اثر را در اختیار دارد و می‌تواند آن را با قیمت‌های بالاتری به فروش برساند!

برترین پروژه‌ها و برنامه‌های تاییدشده با توکن‌های غیر قابل معاوضه

رونق و گرمی بازار بلاک‌چین تنها به ارزهای دیجیتال و سرمایه‌های دیجیتالی قابل معاوضه خلاصه نمی‌شود. امروزه کارشناسان بزرگ دنیای ارز دیجیتال و بلاک‌چین، آینده این صنعت را در گسترش و نوآوری توکن‌ غیر قابل معاوضه می‌دانند. زیرا این توکن‌ها می‌توانند انقلابی عظیم در خرید و فروش انواع آثار دیجیتال و حتی غیر دیجیتال در آینده ایجاد کنند. تغییرات اساسی که واسطه‌ها را حذف کرده و بیشترین میزان سود را به فروشنده می‌رساند. ممکن است در تعریف، عملکرد این توکن‌ها ساده باشد اما اولین حضور آن‌ها با استاندارد ERC721 در شبکه اتریوم به اندازه کافی بزرگ و حجیم بود که کل شبکه را برای مدتی کند کرد. سال ۲۰۱۸ به دلیل عرضه گسترده بازی‌ها و مجموعه‌های کلکسیونی مانند Cryptokitties توسط گروه‌های مختلف به عنوان سال NFTها شناخته می‌شود.

بر اساس سرمایه‌های جمع‌شده از سوی هرکدام از برنامه‌ها و قدرت آن‌ها در رسانه‌های اجتماعی، لیستی از برترین پروژه‌های NFT تا زمان نگارش این مقاله تهیه کرده‌ایم:

  1. Cryptokitties: جمع‌آوری، پرورش و تجارت گربه‌های مجازی
  2. Decentraland: واقعیت مجازی
  3. WAX: پلتفرمی برای بازارهای مجازی
  4. Codex: ثبت دارایی‌های انحصاری
  5. OpenSea: بازار سرمایه‌های رمزنگاری‌شده
  6. Rare Bits: خرید، فروش و جستجوی سرمایه‌های رمزنگاری‌شده
  7. 0xcert: تایید مالکیت سرمایه‌های دیجیتال

 

روش خرید توکن غیر قابل معاوضه در OpenSea

 

روش خرید توکن غیر قابل معاوضه در OpenSea

برای خرید توکن‌های یادشده می‌توانید از طریق بازارهای فروش خاصی که ایجاد شده است، اقدام کنید. مثلا OpenSea یکی از بازارهای بزرگی است که مانند یک گالری آنلاین دربرگیرنده بسیاری از انواع آثار هنری دیجیتالی، کارت‌های تجاری و سایر انواع کلکسیون‌ها است. چنین مارکت‌هایی شبیه به فروشگاه‌های حراج عمل می‌کنند و شما باید برای هر آیتم پیشنهاد خود را بدهید و امیدوار باشید که برنده شوید. اما برخی از لیست‌ها نیز قیمتی مشخص دارند و شما می‌توانید با کلیک بر روی گزینه Buy now برای خرید مستقیم آن‌ها اقدام کنید.

ایجاد کیف پول دیجیتالی روی مرورگر برای خرید NFT

نکته مهمی که قبل از خرید این توکن‎‌ها باید به آن توجه شود، ایجاد یک کیف پول دیجیتالی است. قبل از خرید توکن‌های ذکرشده حتما باید یک کیف پول ایجاد کنید. زیرا بدون این ابزار قادر به خرید NFTها نخواهید بود. برای این کار باید اپلیکیشن MetaMask را روی مرورگر خود به صورت اکستنکشن نصب کنید. پس از نصب و باز کردن نرم‌افزار می‌توانید با مراجعه به گزینه Create Wallet و تعیین رمز عبور، کیف پول مورد نیاز برای خرید توکن را ایجاد کنید.

حال با بازگشت به سایت OpenSea می‌توانید گزینه‌های مختلف از جمله محتواهای متنی، تصاویر، گیف و… را برای خرید مشاهده کنید. لیست‌هایی که قیمت مشخص و خرید آنی دارند به راحتی با کلیک بر روی گزینه Buy Now قابل خرید هستند. در غیر این صورت نیز باید قیمت پیشنهادی خود را اعلام کنید تا پس از بررسی مشخص شود که چه کسی قیمت بهتری پیشنهاد داده است.

 

چطور یک توکن غیر قابل معاوضه را در Rarible بفروشم؟

 

چطور یک توکن غیر قابل معاوضه را در Rarible بفروشم؟

فروش توکن‌های ذکرشده مانند خرید آن‌ها آسان است. برای فروش می‌توانید به Rarible.com مراجعه کنید. در این سایت در قسمت Create می‌توانید لیست و مجموعه آثار مورد نظر خود برای فروش را ایجاد کنید. سپس از قسمت Choose File می‌توانید فایل با فرمت PNG، GIF و  MP3تا حداکثر ۳۰ مگابایت بارگذاری کنید. سپس قیمت مورد نظر خود برای فایل را تعیین کرده و روی put on sale کلیک کنید.

نام و توضیح مربوط به توکن خود را درج کنید. سپس گزینه Connect wallet and create را انتخاب کنید. حال باید کیف پولی که در مرحله قبل ایجاد کردیم را انتخاب کنیم و روی MetaMask کلیک کنید. حال در کیف پول خود روی Start کلیک کنید و در مرحله آخر هم در پنجره پاپ آپ MetaMask روی Sign کلیک کنید. حال لیست شما در قسمت فروش سایت  Rarible و OpenSea قرار گرفته است و پیشنهادات توسط مشتریان ارسال می‌شود. این امر به دلیل سوئیچ بین کیف پول شما و دو سایت یادشده است. اگر توکن شما به فروش برسد، مبلغ مورد نظر به کیف پول شما واریز می‌شود.

NFT

جمع‌بندی؛ NFT انقلابی است که به زودی مهم‌ترین بخش صنعت بلاک‌چین خواهد شد!

امروزه علاوه بر آثار هنری دیجیتال، از این ابزار برای احراز هویت و خرید و فروش دارایی‌های دیجیتال (مشابه آنچه در Decentraland اتفاق افتاده است) استفاده می‌شود. پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آتی مفهوم توکن‌ غیر قابل معاوضه حتی به کالاها و محصولات ملموس فیزیکی نیز کشیده شود. بنابراین تعداد سرمایه‌گذاران، توسعه‌دهندگان، مشتریان و به طور کلی فعالان این حوزه افزایش چشمگیری خواهد داشت. همچنین تعداد توکن‌ها نیز نسبت به امروز حتما افزایش خواهد داشت.

با توجه به ظرفیت بکر و فعلا خالی بازار این حوزه، هنوز NFT می‌تواند افراد زیادی را پولدار کند. پیشنهاد می‌شود چه به عنوان خریدار و فروشنده و چه به عنوان توسعه‌دهنده وارد این بازار سود‌ده و بزرگ شوید. البته سود شما در چنین شرایطی منوط به شناخت کامل بازار توکن‌های غیرقابل معاوضه و تسلط شما بر اخبار و مفاهیم این حوزه است. بهتر است ابتدا آموزش‌‌های جامع نزد اساتید معتبر این حوزه را بگذرانید و سپس پای به بازار توکن‌های فوق بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس فوری با شما

موضوع تماس با شما:

روش پرداخت خود را انتخاب کنید

روش پرداخت خود را انتخاب کنید